Niniejsza strona korzysta z plików cookies, które umożliwiają i ułatwiają Ci korzystanie z jej zasobów. Korzystając z serwisu wyrażasz jednocześnie zgodę na wykorzystanie plików cookies.
Szczegółowe informacje znajdziesz w zakładce Polityka prywatności. Możesz także zmienić ustawienia dotyczące plików cookies w ustawieniach swojej przeglądarki.
Nie pokazuj więcej tego powiadomienia.
Ochrona środowiska
Rozmowa z Alexandrem Dartsch - prawnikiem, specjalizującym się w prawie energetycznym.

Pracuje Pan w dziedzinie prawa dotyczącej energii. Czy może mi Pan powiedzieć, jak wygląda dziedzina prawa energetycznego w Niemczech?

Prawo energetyczne jest wyjątkowe, ponieważ łączy ono zakres prawa publicznego z zakresem prawa prywatnego. Zawierają się w nim kwestie od budowy elektrowni i gazociągów do sprzedaży i dostarczania klientom dostaw energii elektrycznej i gazu. To sprawia, że jest to duży obszar prawny o szerokim zakresie i powiązany z różnymi dziedzinami prawa. Nie można pracować w obszarze prawa energetycznego bez podstawowej wiedzy z zakresu prawa spółek, prawa umów, prawa publicznego i oczywiście prawa dotyczącego ochrony środowiska. To właśnie ta różnorodność sprawia, że praca w zakresie prawa energetycznego jest tak ciekawa i, jednocześnie, tak wymagająca.

Jakie są ostatnie zmiany legislacyjne w tej dziedzinie prawa i jak, Pana zdaniem, będzie się to zmieniało w przyszłości?

Prawo energetyczne w Niemczech przechodziło znaczące zmiany w ostatniej dekadzie i cały czas jego znaczenie wzrasta. Zwłaszcza po decyzji Unii Europejskiej, która zdecydowała, że duże przedsiębiorstwa energetyczne mają zbyt dużą siłę rynkową. W efekcie nastąpiło wiele zmian w tej branży. Skoncentrowanie się na energii odnawialnej przechodzi od niedawna kolejną rewolucję, zwłaszcza po tym, jak Niemcy postanowiły zaprzestać korzystania z energii jądrowej, w efekcie rola energii wiatrowej i energii słonecznej gwałtownie wzrosła.

Wraz ze zmianą sposobu produkcji energii, powstały nowe zapytania prawne i techniczne. Prawo energetyczne w niedalekiej przyszłości będzie mieć do czynienia z nowymi technologiami, takimi jak pojazdy elektryczne, co do których rozwiązań prawnych nie da się przewidzieć. Ponadto, integracja europejskiego rynku energii będzie odgrywała istotną rolę w przyszłym rozwoju prawa energetycznego. Jako, że Niemcy rozwijają się politycznie i ekonomicznie jest to nieuniknione, że nasz system energetyczny również będzie się rozwijał.

Czy dziedzina prawa dotycząca energii odnawialnej w Niemczech jest rozwinięta? Czy wciąż się rozwija?

Jak już wspomniałem wcześniej, prawo dotyczące energii odnawialnej jest dość nowym zjawiskiem. Oczywiście, szybki rozwój technologii to wyzwanie dla całego systemu prawnego. Gdy prawo zostaje wdrożone, jest całkowicie możliwe, że przepisy te opierają się już na założeniach nieaktualnych i potrzebna jest kolejna zmiana w prawie. Unia Europejska, jak i same Niemcy, mają ambitne cele dotyczące rynku energii w przyszłości, także sektor prawa dotyczącego odnawialnych źródeł energii będzie się dynamicznie rozwijał.

Czy niemieckie firmy stają się bardziej pro-ekologiczne? Jak to wygląda w przypadku dużych, międzynarodowych firm, a jak w przypadku małych i średnich przedsiębiorstw?

Jeśli chodzi o zmianę na pro-ekologiczne podejście do dostaw energii, małe i średnie przedsiębiorstwa są liderami w tym zakresie. Istnieje wiele przykładów małych firm, które wykorzystują energię słoneczną, aby znacząco obniżyć rachunki za energię elektryczną.

Innym przykładem podejścia pro-ekologicznego jest próba zmiany dotycząca transportu. Na przykład wiele supermarketów i restauracji stara się korzystać z produktów, jak i sprzedawać produkty pochodzące z ich danego regionu, co ma na celu zmniejszenie emisji dwutlenku węgla.

Podejście pro-ekologiczne odnosi się również do dużych, międzynarodowych firm. Firmy te mają nawet bardziej skuteczne sposoby, aby wpływać na ochronę środowiska naturalnego ze względu na bardziej rozwiniętą logistykę, niż mniejsze firmy.

Czy obywatele Niemiec dbają o środowisko?

Powiedziałbym, że naród niemiecki, ogólnie rzecz biorąc, dba o środowisko. Mamy długą historię, jeśli chodzi o dyskusje i zapytania dotyczące kwestii środowiskowych, takie jak silne protesty przeciwko energii jądrowej lub strach przed wymieraniem lasów. Te duże, publicznie prowadzone, dyskusje pozostawiły ślad w głowach ludzi.

Czy istnieją przykłady z codziennego życia, jak mieszkańcy dbają o środowisko?

Istnieje wiele przykładów ochrony środowiska w życiu codziennym. Na przykład w Niemczech jest wprowadzona kaucja za butelki i puszki po napojach. Z tego względu, ludzie nie wyrzucają tych śmieci do kosza tak beztrosko. Innym przykładem jest szeroko rozwinięta segregacja śmieci. Każde gospodarstwo domowe ma co najmniej trzy rodzaje pojemników na śmieci dla różnych rodzajów śmieci, takich jak papier, szkło, plastik, itp.

Czy wiele niemieckich firm stara się korzystać z materiałów pochodzących z recyklingu, na co dzień?

Oczywiście sposób, w jaki materiał pochodzący z recyklingu jest stosowany, różni się w różnych branżach firm. Nie każda gałąź biznesu może z takim samym powodzeniem korzystać z materiałów pochodzących z recyklingu. Ale są dwa sektory przemysłowe, które przychodzą mi na myśl, gdzie korzystanie z materiałów pochodzących z recyklingu jest bardzo powszechne. Przemysł papierniczy bardzo skutecznie wykorzystuje materiały z recyklingu, ponad 70% papieru używanego jest papierem pochodzącym z odzysku, więc w zasadzie każde biuro i każdy wydawca gazety korzysta z materiałów pochodzących z recyklingu, na co dzień. To samo dotyczy recyklingu szkła. Wiele butelek jest albo ponownie wykorzystywanych albo mogą być one stopione i wykorzystane do produkcji nowych produktów. Tak więc producenci napojów również powszechnie wykorzystują materiały pochodzące z recyklingu.

Czy zna Pan pojęcie "energetyki obywatelskiej"? Czy mógłby Pan wyjaśnić, co to jest? Czy pomaga to oszczędzać zasoby? Czy jest to opłacalne dla konsumentów?

Obszar "energetyki obywatelskiej" zyskuje na ważności w zmieniającym się sektorze energetycznym. Termin ten jest stosowany w odniesieniu do gospodarstw domowych i małych firm produkujących energię na własne potrzeby lub w celach sprzedaży jej na rynku. Produkcja tej energii odbywa się głównie za pomocą systemów fotowoltaicznych. To może pomóc drastycznie obniżyć rachunki za energię elektryczną użytkowników. 

Inną korzyścią jest wsparcie stabilności sieci elektrycznej. Energia elektryczna praktycznie nie może być przechowywana, jest więc koniecznością, aby wytworzona energia była równa energii wykorzystywanej. To może, jednakże, prowadzić do zatorów sieci, gdy potrzeba zbyt wiele energii w danym momencie. Dzięki produkcji energii własnej, gospodarstwa domowe i małe firmy mogą pomóc w dystrybucji energii i, dzięki temu, zapobiegać jej przegrzaniu oraz stabilizować cały system elektroenergetyczny. Wykorzystanie energii, w sytuacji, gdy może być ona praktycznie produkowana za darmo np. z wykorzystaniem systemów fotowoltaicznych (w przypadku energii słonecznej) powoduje, że drobni producenci mogą pomóc obniżyć wykorzystywanie różnych innych źródeł energii tj. ropy naftowej i węgla, a tym samym wspierać oszczędzanie zasobów.

Oczywiście, na to, aby było to opłacalne dla konsumentów, muszą się zwrócić początkowe koszty kupna sprzętu do produkcji energii. Koszty systemów fotowoltaicznych spadły drastycznie w ciągu ostatnich lat, dzięki czemu bardzo łatwo na tej inwestycji zarobić w dość krótkim czasie. Dla gospodarstw domowych korzystających z instalacji fotowoltaicznej to czas około 7 lat, aby początkowe koszty zostały  zamortyzowane.

Czy może Pan również podać przykłady z własnego doświadczenia oraz Pana doświadczenia zawodowego, w jaki sposób małe i średnie firmy mogą oszczędzać zasoby, przez bycie bardziej pro-ekologicznymi? Jakie są rozwiązania wspierające przedsiębiorców w Niemczech, czy istnieją jakieś przepisy prawne w tym zakresie?

Duża część kosztów małych przedsiębiorstw pochodzi z korzystania energii. Dlatego za każdym razem, gdy firma chce zmniejszyć ilość energii, którą chce kupić, można to zrobić albo poprzez zmniejszenie jej wykorzystania albo produkcję własnej energii. W efekcie firma oszczędza pieniądze. Może to być zachętą, by stać się bardziej pro-ekologicznymi i zachęca to jednocześnie do oszczędzania zasobów.

Niemiecki system prawny wspiera przedsiębiorców na różne sposoby m.in. poprzez zmniejszenie opłat i podatków nakładanych przepisami prawa energetycznego dla firm, które przynajmniej częściowo produkują własną energię z odnawialnych źródeł energii.

Jak zmieniają się przedsiębiorstwa energetyczne? Czy korzystają one z głównej sieci elektrycznej czy korzystają również z „energii obywatelskiej”?

Ostatnie lata przyniosły wiele zmian dla przedsiębiorstw energetycznych dominujących na rynku energetycznym. Duże firmy posiadały kiedyś monopol na cały system energetyczny, począwszy od produkcji energii, po jej sprzedaż klientom. Po zmianach wprowadzonych w prawie europejskim nie było to już możliwe, więc te duże przedsiębiorstwa musiały dostosować się do nowych modeli biznesowych. Przedsiębiorstwa energetyczne oczywiście mają dużą wiedzę, jeśli chodzi o rynek energii, która to wiedza może pomóc całemu społeczeństwu, jeśli zostanie użyta w celu wdrożenia nowych struktur technologicznych i rynkowych.

Same sieci energetyczne są szczególnym przypadkiem. Z racji tego, że zawsze jest tylko jedna sieć energetyczna w danym, jednym miejscu, to nie ma konkurencji, a to oznacza, że sieci energetyczne muszą być chociaż częściowo regulowane przez państwo, aby zapobiec nadużyciom i monopolizacji. Dlatego też każdy producent i konsument korzysta z tej samej sieci energetycznej To dotyczy również „energii obywatelskiej”, w przypadku , gdy sprzedawana jest ona na rynek. 

Dziękuję za rozmowę. 

Alexander Dartsch pracuje jako prawnik w międzynarodowej kancelarii prawnej w Duesseldorfie, w Niemczech. Doradza z zakresu prawa dotyczącego energii, głównie z zakresu prawa dotyczącego odnawialnych źródeł energii.

Rozmawiała Sonia Rejnik, główny specjalista ds. promocji projektu “3xŚrodowisko”.

Projekt „3xŚrodowisko” wspiera działania pro-ekologiczne w firmach z sektora MSP. Pokazuje, że ochrona środowiska zaczyna się od obniżania rachunków, czyli od oszczędzania wody, energii elektrycznej i innych zasobów. Firmy mogą wypracować metody takich działań podczas bezpłatnych warsztatów oraz korzystając z bazy dobrych praktyk. Projekt jest dofinansowany z udziałem instrumentu finansowego Unii Europejskiej LIFE+ i ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

strona:www.3xsrodowisko.pl 

facebook:  www.facebook.com/Ekologiawfirmie

Facebook