Niniejsza strona korzysta z plików cookies, które umożliwiają i ułatwiają Ci korzystanie z jej zasobów. Korzystając z serwisu wyrażasz jednocześnie zgodę na wykorzystanie plików cookies.
Szczegółowe informacje znajdziesz w zakładce Polityka prywatności. Możesz także zmienić ustawienia dotyczące plików cookies w ustawieniach swojej przeglądarki.
Nie pokazuj więcej tego powiadomienia.
Instytucje
Rozmowa z Krzysztofem Turkiem - głównym energetykiem WUM

Obecnie często mówi się o audycie energetycznym. Na czym taki audyt polega i czy opłaca się korzystać z takiego rodzaju usług?

Na rynku usług doradczych w zakresie efektywności energetycznej pod pojęciem audytu energetycznego oferowane są różne usługi.

Występując o dofinansowanie przedsięwzięć termomodernizacyjnych, do wniosku o przyznanie takich środków należy dołączyć audyt energetyczny wykonany zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z 17.03.2009 r. „w sprawie szczegółowego zakresu i formy audytu energetycznego ……”. Powyższe Rozporządzenie zostało zmienione i uzupełnione 3.09.2015 roku. Rozporządzenie to reguluje szczegółowo sposób wykonywania audytu energetycznego, określa wymagane do jego wykonania dane źródłowe oraz wzory, zgodnie z którymi audytor energetyczny przeprowadza obliczenia określające zużycie energii przed termomodernizacją obiektu i po wprowadzeniu proponowanych przedsięwzięć modernizacyjnych. W wyniku audytu określony zostaje optymalny - zarówno pod względem energetycznym jak i ekonomicznym - zestaw przedsięwzięć, którego zrealizowanie przyniesie zmniejszenie zużycia energii przez budynek.

Innym rodzajem audytów energetycznych oferowanych przez firmy doradcze są audyty przeprowadzane przez specjalistów (audytorów energetycznych) mających stosowną wiedzę i doświadczenie we wprowadzaniu działań technicznych, modernizacyjnych lub remontowych, a także organizacyjnych i technologicznych, których efektem będzie zmniejszenie zużycia energii elektrycznej lub innych czynników energetycznych wykorzystywanych w przedsiębiorstwie, m.in. wody, gazu, sprężonego powietrza itp. 

Przykładem działania, które może przynieść efekty bez ponoszenia nakładów na inwestycje czy remonty jest analiza umów z dostawcami mediów energetycznych oraz wyeliminowanie z tych umów np. nieprawidłowo ustalonych mocy umownych, które mogły być potrzebne w latach ubiegłych, a po zmianie profilu produkcji lub usług moce okazują się zawyżone - lub odwrotnie, nastąpił wzrost pobieranej mocy, a umowa nie została zmieniona i firma niepotrzebnie ponosi koszty przekroczeń mocy.

Czy taki audyt drogo kosztuje? Czy taka inwestycja opłaca się mniejszym firmom? 

Audyt energetyczny opracowany zgodnie z metodologią określoną we wspomnianym Rozporządzeniu zawiera informację o czasie zwrotu nakładów dla każdego przedsięwzięcia i pozwala podjąć świadomą decyzję ekonomiczną. Dodatkowo po uzyskaniu dofinansowania lub premii termomodernizacyjnej opłacalność takich przedsięwzięć jest dla Inwestora jeszcze wyższa. 

Audyt energetyczny przeprowadzony w formule autorskiej, proponowanej przez wyspecjalizowane firmy doradcze, także jest z reguły korzystny dla zlecającego, jednak dokonując wyboru firmy doradczej należy przeprowadzić rozeznanie rynku i sprawdzić posiadane przez wykonawcę referencje. W umowie z audytorem korzystnie jest powiązać rozliczenie jego wynagrodzenia z uzyskanym mierzalnym efektem osiągniętym w wyniku dokonanych przedsięwzięć.

Koszt audytu trudno jest określić, ponieważ jego wysokość zależy od wielu różnych elementów. Dlatego też zawsze należy dokonać stosownego wyboru wykonawcy na podstawie konkursu ofert.

Dla mniejszych firm opłacalność audytu zależy od ilości zużywanej energii i jej kosztu, a także od tego, czy wynagrodzenie audytora w ocenie Zamawiającego będzie odpowiednie w stosunku do planowanych efektów lub ewentualnie będzie ono uzależnione od uzyskanych efektów, w odniesieniu do których zostanie określone procentowo. 

Dodatkowym efektem przeprowadzenia audytu energetycznego, oprócz zmniejszenia zużycia energii i tym samym obniżenia kosztów dla przedsiębiorcy, będzie zmniejszenie zanieczyszczenia środowiska.

Czy koszt audytu zwróci się (może w małej firmie można go zrobić we własnym zakresie? Jeśli tak, to na czym on polega?)?

W małej firmie, zużywającej niewielkie ilości energii, niecelowe jest wykonywanie audytu energetycznego przez firmę czy specjalistę-audytora, ponieważ uzyskane efekty mogą nie pokryć kosztu przeprowadzenia audytu. W prasie i innych mediach można znaleźć wiele opracowań, w których omawiane są proste działania prowadzące do zmniejszenia zużycia energii. Należy dokonać analizy podawanych przykładów i rozważyć czy dane przedsięwzięcie może być opłacalne.

W małej firmie warto przykładowo uwzględnić następujące działania:

- wymiana źródeł światła na energooszczędne,

- czyszczenie kloszy opraw oświetleniowych lub wymiana starych opraw,

- wymiana starych energochłonnych urządzeń na nowe oszczędne,

- dopilnowanie wyłączania oświetlenia i zbędnych urządzeń po zakończeniu pracy,

- niedopuszczanie do przegrzewania pomieszczeń pracy,

- ew. uszczelnienie okien i drzwi lub wymiana starych nieszczelnych okien i drzwi na nowe, o prawidłowych parametrach cieplnych,

- przeprowadzenie analizy faktur za czynniki energetyczne.

Czy faktycznie dostawcom energii opłaca się, by odbiorcy korzystali z tańszych rozwiązań? Czy nie jest tak, że jeśli dostawca sprzedaje energię w najdroższej taryfie, to więcej na tym zarabia? 

Dostawcy energii oprócz podstawowej taryfy jednostrefowej, w której cena energii jest stała w okresie całej doby we wszystkie dni tygodnia, proponują odbiorcom różne taryfy zawierające zróżnicowane ceny zależnie od okresu doby i w określone dni (weekendy, niedziele, święta). 

Dostawcy są oczywiście zainteresowani, aby odbiorca zużywał jak najwięcej energii, ale także aby zużywana przez niego energia podlegała jak najmniejszym zmianom w okresie doby, ponieważ wtedy zakup jest dla dostawcy na hurtowym rynku energii najkorzystniejszy. 

Proponowane taryfy mają za zadanie zwiększyć popyt klientów na energię w okresie zmniejszonego zapotrzebowania, a ograniczyć jego zapotrzebowanie w okresie szczytu energetycznego. 

Odbiorca przed podjęciem decyzji o podpisaniu umowy na zakup energii w taryfie wielostrefowej powinien przeprowadzić analizę swojego zużycia celem stwierdzenia czy proponowana przez dostawcę taryfa jest dla niego korzystna. Na ogół taryfy wielostrefowe obok atrakcyjnych cen w strefach obniżonego zapotrzebowania mają wyższą cenę w pozostałych okresach doby. Pomimo to mogą być dla odbiorcy korzystne - jeśli szczytowe zapotrzebowanie energii w firmie występuje w czasie, gdy energia jest tania. Dobrym przykładem może być tu np. dyskoteka, która pracuje i zużywa najwięcej energii w nocy i np. w sobotę, a zatem zastosowanie tzw. taryfy weekendowej lub dwustrefowej może być opłacalne. Podobnie jest gdy przedsiębiorca np. wykonuje (lub może bez ponoszenia zbyt dużych kosztów wykonywać) swoją pracę w okresach gdy dostawca oferuje niższe koszty energii. Innym rozwiązaniem jest tu wprowadzenie np. wyłączania urządzeń czy procesów technologicznych w czasie gdy cena energii jest najwyższa. 

Każdą decyzję o zmianie należy jednak poprzedzić odpowiednią analizą zużycia na podstawie odczytów liczników i przeliczeniem, czy taryfa rzeczywiście spowoduje obniżkę kosztów energii i jej dystrybucji. Najczęściej okazuje się, że takie taryfy są opłacalne jeśli na okresy obniżonej ceny (tzw. dolinie obciążenia systemu energetycznego) przypada ponad połowa całkowitego wolumenu zużycia energii danego odbiorcy w okresie rozliczeniowym.

Czy w Polsce jest duża świadomość dotycząca konieczności wprowadzania oszczędności energii w domu/firmie?

Zarówno przez środki masowego przekazu, jak i różne organizacje, instytucje i programy unijne społeczeństwo jest stale na bieżąco informowane o zagrożeniu środowiska naturalnego, efekcie cieplarnianym i innych problemach związanych ze spalaniem paliw kopalnych, a także o możliwych działaniach i rozwiązaniach technicznych, których celem jest zmniejszenie zużycia czynników energetycznych.

Wydaje mi się, że w wyniku takiej polityki informacyjnej społeczna świadomość konieczności wprowadzania oszczędności w domu i w firmie jest coraz większa, szczególnie wśród młodego pokolenia. Ludzie młodzi bardziej niż osoby starsze rozumieją wagę tych problemów i uwzględniają je w swoich decyzjach, w domu i w pracy. Inwestorzy budynków mieszkalnych, zarówno zamieszkania zbiorowego jak też indywidualnego, podejmując decyzje inwestycyjne uwzględniają w nich odpowiednie ocieplenie budynku, wykorzystanie OZE (Odnawialnych Źródeł Energii) i zakup energooszczędnych rozwiązań i urządzeń w budowanych obiektach. 

Ponadto użytkując lub modernizując obiekty instalują już rozwiązania i urządzenia energooszczędne. 

Wszystko to świadczy o dużej i stale wzrastającej świadomości co do konieczności oszczędzania wszelkich czynników energetycznych, także w indywidualnych decyzjach poszczególnych ich użytkowników, zarówno w domu, jak i w pracy /firmie.

Jak to wygląda w większych instytucjach, w których pracuje wiele osób. Czy w dużym przedsiębiorstwie może być w ogóle mowa o oszczędzaniu energii?

W dużych instytucjach czy przedsiębiorstwach, zatrudniających wiele osób, podstawowym problemem, na którym skupione są służby eksploatacyjne jest utrzymanie w sprawności obiektów, urządzeń i procesów produkcyjnych. 

W zakresie podejmowanych przez instytucje i przedsiębiorstwa decyzji remontowych czy inwestycyjnych, zakupów urządzeń i wyposażenia, zwraca się uwagę na uwzględnienie w ich planowaniu rozwiązań proekologicznych i oszczędnościowych, a także instalowanie OZE. Szczególnie przy kompleksowych remontach czy dużych inwestycjach realizowanych w obiektach już istniejących, podstawowym celem jest kompleksowa termomodernizacja obiektu, która daje duże efekty oszczędności energii, a powiązana z wykorzystaniem funduszy unijnych lub innych, pozwala także na instalację odnawialnych źródeł energii. 

Jednym z ciekawych rozwiązań, które można wdrożyć w każdym typie instytucji czy przedsiębiorstwa, jest system zarządzania energią oparty o normę ISO 50001. Norma ta, będąca stosunkowo nowym międzynarodowym standardem zarządzania energią, obejmuje wymagania związane z wdrożeniem w organizacji i ciągłym doskonaleniem systemu zarządzania energią w zakresie wydajności energetycznej, jej zużycia i konsumpcji. Wdrożenie tego systemu pozwala instytucjom i firmom znacząco obniżyć koszty dzięki ograniczeniu zużycia energii, bez negatywnego wpływu na efektywność działania. 

Jakie są w takim razie sposoby oszczędzania prądu w domu i/lub w firmie?

Najbardziej oczywistym sposobem oszczędzania energii elektrycznej w domu jest wyłączanie zbędnego oświetlenia, a dla osób, które na to stać - zakup energooszczędnych źródeł światła. Należy jednak zwrócić uwagę na to, aby dokonywać zakupu urządzeń o dobrej jakości, od sprawdzonych firm. Nagminnie zdarza się, że np. świetlówka nabyta po okazyjnej cenie od nieznanego producenta ulega uszkodzeniu po roku lub dwóch eksploatacji i cała oszczędność na energii zaledwie pokryje koszt zakupu źródła światła. 

Wiele sposobów oszczędzania energii podałem wcześniej - dla gospodarstwa domowego są one podobne, jak dla małej firmy.

Podstawowym problemem w oszczędzaniu energii, czy to elektrycznej czy ciepła, jest jednak postawa odbiorcy (mieszkańca domu, pracownika). Dla niektórych osób nawet w nieużywanym pokoju musi być włączone światło i ogrzewanie, choć generuje to w skali roku znaczny (z reguły nieuświadamiany) koszt. 

Słowem kluczowym jest zatem „świadomość”. Warto zatem prowadzić akcje informacyjne zwiększające wiedzę o tym, jak bardziej ekonomicznie wykorzystywać źródła energii ku swojemu własnemu pożytkowi, ale też zarazem dla dobra środowiska naturalnego, zmniejszania zagrożeń naszej planety wynikających z nasilających się negatywnych skutków efektu cieplarnianego.

Jak można podnieść świadomość pracowników/pracodawców w kwestii oszczędzania prądu?

W firmach i instytucjach coraz częściej wprowadzane są różne działania wpływające na zachowania pracowników i przypominające o konieczności oszczędzania energii elektrycznej  i innych czynników energetycznych. 

Będą to przykładowo:

1. Zarządzenia i wytyczne zarządów lub administracji dotyczące wyłączania sprzętu komputerowego, oświetlenia itp.

2. Akcje informacyjne wśród pracowników, prowadzone za pośrednictwem poczty elektronicznej w przedsiębiorstwie,

3. Rozwieszanie tablic informacyjnych czy piktogramów przy urządzeniach i wyłącznikach energii.

4. Wprowadzanie w większych firmach systemów motywacyjnych, zachęcających pracowników do przedstawiania własnych pomysłów na poprawienie organizacji pracy czy technologii tak, aby przy okazji zmniejszyć także zużycie energii.

5. Wprowadzanie systemów zarządzania energią, dzięki którym np. automatyka budynku reguluje ilość ciepła dostarczanego do poszczególnych pomieszczeń, ograniczając ich parametry poza godzinami pracy,

6. Wdrożenie systemu zarządzania opartego o normę ISO 50001. 

Dziękuję za rozmowę.

Pan Krzysztof Turek jest mgr inż. elektrykiem o specjalność sieci i systemy elektroenergetyczne. Od wielu lat pracuje na stanowiskach kierowniczych w działach utrzymania ruchu. Obecnie jest zatrudniony na stanowisku Głównego Energetyka Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego w Warszawie.

Rozmawiała Sonia Rejnik, główny specjalista ds. promocji projektu “3xŚrodowisko”.

Projekt „3xŚrodowisko” wspiera działania pro-ekologiczne w firmach z sektora MSP. Pokazuje, że ochrona środowiska zaczyna się od obniżania rachunków, czyli od oszczędzania wody, energii elektrycznej i innych zasobów. Firmy mogą wypracować metody takich działań podczas bezpłatnych warsztatów oraz korzystając  

z bazy dobrych praktyk. Projekt jest dofinansowany z udziałem instrumentu finansowego Unii Europejskiej LIFE+ i ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

strona:www.3xsrodowisko.pl 

facebook:  www.facebook.com/Ekologiawfirmie

Facebook