Niniejsza strona korzysta z plików cookies, które umożliwiają i ułatwiają Ci korzystanie z jej zasobów. Korzystając z serwisu wyrażasz jednocześnie zgodę na wykorzystanie plików cookies.
Szczegółowe informacje znajdziesz w zakładce Polityka prywatności. Możesz także zmienić ustawienia dotyczące plików cookies w ustawieniach swojej przeglądarki.
Nie pokazuj więcej tego powiadomienia.
Ochrona środowiska
2015-01-14
Jak oszczędzać energię elektryczną? Rozmowa z ekspertem projektu "3xŚrodowisko"

W projekcie 3 x Środowisko mówimy o konieczności oszczędzania zasobów, m.in. takich jak woda i energia elektryczna. W listopadzie i grudniu na fan page projektu „Ekologia w firmie” pisaliśmy, dlaczego oszczędzanie wody jest ważne i jak to robić. Często oszczędzanie wody kojarzy się z obniżonym komfortem oraz mniejszą higieną. A tak nie jest. Ważne jest obserwowanie własnych nawyków oraz korzystanie z nowoczesnych rozwiązań. Czy w przypadku energii elektrycznej jest podobnie?

Uogólniając można powiedzieć, że w przypadku oszczędzania energii elektrycznej działają podobne mechanizmy. Przede wszystkim warto obserwować własne nawyki. Często zupełnie nieświadomie, przez w pewnym stopniu zaniedbanie, podwyższamy własne rachunki za energię. Nowoczesne sprzęty często gwarantują mniejsze zużycie energii oraz minimalne zużycie w stanie czuwania. Kupując sprzęt możemy świadomie wybrać ten, który jest bardziej energooszczędny. Mamy taką możliwość. Więc, tak tutaj jest analogia, bo najważniejsze są dobre nawyki i nowoczesny sprzęt.

 

Cały czas podkreślamy, że oszczędzasz własne fundusze a dodatkowo dbasz o ochronę środowiska.

Tak, dobrze o tym przypominać, ponieważ ekologia często kojarzy się z inwestycjami, z wyższą ceną.

 

A dlaczego powinniśmy dbać o mniejsze zużycie energii? Jakie są powody ekologiczne?

Po pierwsze, do produkcji energii elektrycznej wykorzystywane są paliwa takie jak jest gaz ziemny, a w Polsce głównie węgiel kamienny, dodatkowo na początkowym etapie, jako rozpałka, również mazut. Do tego dochodzi transport, co determinuje wtórne zużycie energii elektrycznej (kolej) i ropy naftowej (transport samochodowy). To wszystko wpływa na zanieczyszczenie środowiska i przyspiesza postępujący efekt cieplarniany. Gdy analizujemy dane zużycia np. węgla kamiennego widzimy o jakiej skali mówimy. Zużycie węgla w skali światowej podwaja się  co 25 lat. Co oznacza, że przez ostatnie 25 lat zużyliśmy tyle węgla co przez cały poprzedni okres, od kiedy zużycie węgla jest mierzone. A więc od połowy XIX wieku do roku około 1989 zużyliśmy tyle samo węgla co w okresie 1989 - 2014. Proszę sobie wyobrazić jakie to niesie konsekwencje dla środowiska naturalnego. Należy tu również nadmienić, że większość ludzi uważa, że największa konsumpcja węgla kamiennego miała miejsce na przełomie wieku XIX i XX co jest oczywistą nieprawdą! Zachęcam do lektury książki dr Marcina  Popkiewicza pt. „Świat na Rozdrożu”, z której pochodzą te dane.

 

Wiele osób alarmuje, że Polska zużywa dwa razy więcej zasobów niż może wydobywać, czyli żyjemy na kredyt?

Zasoby nie wystarczą na zawsze. Dlatego warto uczyć się oszczędzać tu gdzie możemy. A w przypadku energii elektrycznej szukać alternatywnych jej źródeł.

 

Przyglądając się możliwościom oszczędzania energii w domu lub niewielkiej firmie na co warto zwracać uwagę?

W takich miejscach mamy sprzęty, które zużywają więcej energii ale korzystamy z nich, powiedzmy, doraźnie, np. czajnik elektryczny, zmywarka, pralka. One mają dużą moc zainstalowaną ale korzystamy z nich w krótkim czasie. Oczywiście warto dbać o to, by gotować odpowiednią ilość wody, a nie za każdym razem pełen czajnik. Pralkę oraz zmywarkę warto włączać, gdy są wypełnione w całości a nie zaledwie w niewielkiej części. Ale na ogół największy udział w naszych rachunkach mają sprzęty, które zużywają mniej energii lecz stale pracują, np. lodówka, bojler elektryczny, serwery, stale włączone komputery. Niektórych sprzętów nie możemy odłączać ale warto dbać, gdy je kupujemy, by były energooszczędne, bo po dłuższym okresie użytkowania to się po prostu opłaca. A takie sprzęty, jak komputery lub inne nie używane stale, warto wyłączać.

 

Jakie inne rozwiązania pozwolą nam oszczędzić energię?

Warto zwrócić uwagę na oświetlenie i wybierać oświetlenie energooszczędne. W miejscach, których światło zapalamy na chwilę montujemy światło halogenowe, a w miejscach, gdzie światło ma się palić przez dłuższy okres – świetlówki kompaktowe lub nowocześniejsze świetlówki w technologii LED. To ostatnie rozwiązanie jest inwestycją ale niewielką i w dłuższych okresach jest zdecydowanie opłacalne. W przeciągu ostatniego roku ceny świetlówek LED-owych spadły, więc inwestycja jest niższa niż kilka lat temu i dlatego też takie oświetlenie zaczyna wygrywać ze świetlówkami kompaktowymi. Światło LED-owe jest coraz częściej wykorzystywane przez miasta, modernizowane jest oświetlenie uliczne, a taka inwestycja na przestrzeni 5 lat daje oszczędności nawet rzędu 50%.

Innym, wartym uwagi, rozwiązaniem jest oświetlenie ciągów komunikacyjnych, klatek schodowych. W tych miejscach warto montować czujniki ruchu wtedy oświetlenie włącza się na chwilę, na ten moment gdy ktoś przechodzi. To daje faktyczne oszczędności.

 

Obecnie często mówi się o audycie energetycznym. Na czym on polega i czy faktycznie opłaca się korzystać z takich usług?

W przypadku mniejszych firm nawet pobieżny, jedno - dwudniowy audyt może dać widoczne efekty. W większych firmach produkcyjnych potrzebna jest dokładniejsza analiza. Podczas audytu obserwowane są nawyki pracowników, badane jest zużycie energii przez poszczególne sprzęty. Sprawdzana jest obecność tzw. odbiorów fantomowych, tzn. czy występuje zużycie energii gdy wyłączone są wszystkie sprzęty. Następnie proponowane są rozwiązania, które przyniosą oszczędności.

 

Czy taki audyt możemy przeprowadzić na własną rękę w małej firmie lub we własnym domu?

Tak. W przypadku firm można korzystać z benchmarkingu, czyli porównywać zużycie energii w firmach podobnej wielkości z tych samych branż. To daje pierwsze rozeznanie, czy nie mamy większego zużycia, czy mieścimy się w średniej. A gdy mówimy o domach i małych firmach, niewielkich biurach możemy to zrobić we własnym zakresie. W sprzedaży są dostępne proste mierniki, które włącza się do gniazdka, a do niego dany sprzęt. W ten sposób możemy zmierzyć zużycie energii przez lodówkę, pralkę, zmywarkę i inne domowe urządzenia a w biurach serwery, komputery itp. Dzięki temu możemy wyliczyć, czy opłaca się nam zainwestować np. w nową lodówkę. Gdy wyliczymy zużycie energii na przestrzeni 5 – 6 lat może się okazać, że warto zdecydować się na taki wydatek, bo oszczędności prądu pokrywają koszty nowej lodówki lub innego sprzętu. Następnie możemy sprawdzić, czy sprzęty w trybie stand by zużywają energię. Nowszej generacji telewizory odtwarzacze dvd zużywają śladowe ilości ale te starsze potrafią zużywać 20 – 30 W na godzinę co w skali roku daje nawet 261 kWh oszczędności, czyli około 150 zł rocznie. Możemy sprawdzić ile energii w trybie stand by czerpie  drukarka, expres do kawy (o ile nie wyłącza się automatycznie), czy ładowarki pozostawione w kontakcie nie ładujące sprzętu, pobierają energię. Te nowszej generacji (elektroniczne) w zasadzie nie pobierają energii w przeciwieństwie do starszych transformatorowych. Warto sprawdzić czy faktycznie musimy codziennie włączać pralkę lub zmywarkę, może wystarczy to robić co drugi dzień i zadbać by były wypełnione. W miejscach, gdzie światło świeci się przez dłuższy czas warto wymienić żarówki na źródła LED-owe. Warto zwracać uwagę na sprzęty, z których nie korzystamy w danym momencie i wyłączać je. Po wprowadzeniu tych wszystkich zmian, na rachunku za energię możemy zauważyć znaczące różnice.

 

Czy w najbliższych latach możemy się spodziewać zmian, które będą nam ułatwiać oszczędne korzystanie z energii?

Myślę, że tak. Takie rozwiązania są testowane i wyniki zachęcają do korzystania z nich na szerszą skalę. Zapewne jest to kwestią czasu. W Szwajcarii,  już kilka lat temu, operator systemu dystrybucyjnego  decydował kiedy załączyć ładowanie elektrycznych pieców akumulacyjnych u swoich klientów. Działanie to miało na celu zapewnienie, w odpowiednim czasie, obciążanie dla źródła energii systemowej (elektrowni atomowej) i jednocześnie zapobiegało nadmiernemu przeciążeniu sieci w okresach dla niej niekorzystnych. Obecnie w Polsce na wybrzeżu testowane są rozwiązania inteligentnych liczników energii elektrycznej, które stanowią element inteligentnych sieci elektroenergetycznych - SMART GRID. Inteligentne liczniki mierzą konsumpcję energii elektrycznej u odbiorców z uwzględnieniem w jakich godzinach ta energia jest konsumowana. Tym samym możliwe jest zróżnicowanie opłaty za energię zależnie od pory dania, tzn. w okolicach popołudniowych 15:00-16:00 energia jest najdroższa, a późnym wieczorem i w nocy – najtańsza. Odbiorca sam decyduje kiedy chce pobrać energię elektryczną z sieci, więc wszystkie możliwe odbiory przesuwa na godziny wieczorne lub nocne. Oszczędności pieniędzy jakie uzyskali odbiorcy były znaczne, dodatkowo część odbiorców uzyskała również kilkuprocentowe oszczędności energii elektrycznej. Inteligentne liczniki pozwalają również na automatyzowanie procesu oszczędzania, ponieważ mogą one sterować urządzeniami u klienta. Za ich pomocą można u klienta sterować grupą odbiorów np. pralką, suszarką  i zmywarką jednocześnie, tak aby załączały się wtedy gdy energia jest najtańsza. Takie rozwiązanie opłaca się zarówno operatorowi jak i odbiorcy.

 

Czy faktycznie dostawcom energii opłaca się, by odbiorcy korzystali z tańszych rozwiązań? Przecież jeśli sprzedaje energię w najdroższej taryfie, korzysta bardziej.

Nie jest to do końca prawdą. Dla dostawcy najbardziej korzystne jest, gdy pobory energii są na zbliżonym poziomie przez całą dobę. Dlatego dostawcy energii elektrycznej zachęcają odbiorców np. oferując zróżnicowane taryfy, to zmniejsza przeciążenia sieci w godzinach szczytu i wyrównuje dobowe zużycie energii.

 

A więc, analizując własne zużycie prądu, warto sprawdzić czy zmiana taryf i korzystanie z energii w godzinach wieczornych nie jest dla nas korzystne?

Zdecydowanie tak, to jedna z możliwości. A im więcej wiemy o poborze energii przez sprzęty w naszych domach i firmach tym łatwiej nam planować takie zmiany.

 

Dziękuję za rozmowę. 

 

Dr inż. Paweł Kurtasz jest ekspertem projektu „3xŚrodowisko” ds. energii elektrycznej. Elektrotechnik, przedsiębiorca, prezes spółki BlueSoft Smart Technology Cluster, która zajmuje się rozwojem i wdrażaniem inteligentnych technologii, z wykorzystaniem narzędzi z obszaru IT i automatyki. W swojej pracy kładzie duży nacisk na kwestię efektywności energetycznej, oszczędzania zasobów i zrównoważonego rozwoju.

 

 

Rozmawiała Marta Krzyżanowska, koordynator ds. promocji projektu

Facebook